Lichaamsbewustzijn en aandacht in het werken met paarden
In het werken met paarden ligt vaak een sterke nadruk op gedrag: wat het paard doet, hoe iemand het paard aanstuurt, of welke oefening wordt uitgevoerd. Toch merk ik in mijn werk dat de meest wezenlijke veranderingen vaak niet ontstaan door méér te doen, maar door eerst anders aanwezig te zijn.
Paarden reageren immers niet alleen op ons gedrag, maar vooral op onze aanwezigheid: onze spanning, aandacht, intentie en lichaamsstaat. Wie met paarden werkt, ontdekt vroeg of laat dat subtiele veranderingen in houding, ademhaling of focus onmiddellijk invloed kunnen hebben op het contact met het paard.
Precies daar begint voor mij het belang van lichaamsbewustzijn en aandacht.
De kracht van vertragen
In een wereld waarin veel coaching en begeleiding gericht is op oplossingen en doelen, kan het verrassend zijn om eerst even stil te staan bij wat er op dit moment gebeurt.
Wanneer we vertragen en onze aandacht naar het lichaam brengen, worden vaak kleine signalen zichtbaar:
een verandering in ademhaling, een lichte spanning in de schouders, een verschuiving in houding, of een gevoel dat moeilijk in woorden te vatten is.
Dit zijn geen details.
Het zijn vaak toegangspoorten tot diepere patronen.
Paarden reageren daar bijzonder gevoelig op. Omdat ze sterk afgestemd zijn op hun omgeving en op lichaamstaal geven ze feedback, niet als oordeel, maar als een vorm van verbinding vanuit het contact.
Hakomi als inspiratiebron
Een belangrijke inspiratiebron in mijn werk is de Hakomi-benadering, ontwikkeld door psychotherapeut Ron Kurtz in de jaren zeventig.
Hakomi combineert verschillende elementen die vandaag in veel lichaamsgerichte methodes terug te vinden zijn:
-
mindfulness en aandacht in het moment
-
bewustzijn van lichamelijke signalen
-
experiëntieel leren (leren via ervaring)
-
het onderzoeken van automatische patronen
Het woord Hakomi komt uit de Hopi-taal en wordt vaak vertaald als:
"Wie ben je?" of "Waar sta je in relatie tot deze wereld?"
Dat is ook precies de vraag die in het werken met paarden vaak spontaan naar voren komt.
Niet als theoretische vraag, maar als een directe ervaring in het contact.
Wanneer het paard deel wordt van het onderzoek
In wat ik zelf Hakomi Horse noem, wordt het paard betrokken in dit proces van aandacht en lichaamsbewustzijn.
Het paard wordt daarbij niet gebruikt als instrument of techniek, maar eerder als een levende partner in het contact.
Door eenvoudigweg samen met het paard aanwezig te zijn — soms zonder opdracht, soms met een kleine uitnodiging tot interactie — wordt zichtbaar hoe iemand zich verhoudt tot ruimte, nabijheid, grenzen en vertrouwen.
Soms komt er beweging.
Soms ontstaat er juist stilte.
Maar bijna altijd gebeurt er iets dat moeilijk volledig in woorden te vatten is.
Twee ingangen in het werken met paarden
In mijn werk maak ik vaak onderscheid tussen verschillende, maar complementaire ingangen:
Hypno-Horse
Deze benadering werkt via verbeelding, trance en innerlijke beleving.
Het paard ondersteunt hierbij processen rond visualisatie, innerlijke beelden en symboliek.
Hakomi Horse
Hier ligt de focus op directe ervaring:
wat gebeurt er in het lichaam, in de aandacht en in het contact met het paard op dit moment?
Waar Hypno-Horse eerder via de innerlijke wereld werkt, vertrekt Hakomi Horse meer vanuit het lichaam en het hier-en-nu.
Beide benaderingen kunnen elkaar versterken en verdiepen.
Wat paarden ons leren over aanwezigheid
Wie met paarden werkt, merkt vaak dat paarden weinig interesse hebben in onze verklaringen of verhalen. Ze reageren vooral op authenticiteit en congruentie.
Wanneer iemand echt aanwezig is in het lichaam en in het moment, verandert het contact vaak vanzelf.
Dat is misschien wel één van de mooiste aspecten van werken met paarden:
ze brengen ons steeds weer terug naar eenvoud, aandacht en echtheid.
Niet door iets te forceren, maar door simpelweg te reageren op wat er werkelijk is.
Een verdieping voor coaches en begeleiders
Voor coaches, therapeuten en begeleiders die geïnteresseerd zijn in mindfulness, lichaamsbewustzijn en ervaringsgericht werken met paarden, kan deze benadering een waardevolle verdieping zijn.
Binnen Paardencoaching Vlaanderen geef ik regelmatig workshops en bijscholingen waarin we deze manier van werken verder verkennen en ervaren in de praktijk.
Niet als een vast protocol, maar als een houding van aandacht en onderzoek in het werken met paarden.
Reactie plaatsen
Reacties